Onderstaand verslag van de kennismarkt onderhoudsdiensten en -advies(KODA), georganiseerd door de stichting KETON verscheen in het Technisch Info Magazine (TIM) in september 2002. Het artikel is geschreven door Bart Driessen, hoofdredacteur van TIM. TIM is een uitgave van Uitgeverij Industriële Pers.

Nieuwe technieken

Met dagvoorzitter ir. Martin van den Hout van Vadeo Onderhoudsadvies had de organisatie gekozen voor de juiste persoon om het overstelpende informatieaanbod op onderhoudsgebied in een kader te plaatsen. In zijn inleiding benadrukte Van den Hout de toenemende betekenis van kennis voor de onderhoudstechniek. Door de snelle technologische ontwikkeling, maar ook door het toegenomen belang van een ongestoorde productie, kan de huidige TD'er steeds minder vertrouwen op zijn oude vaardigheden en vakkennis. De tijd dat je met pure ervaring en handigheid je productie-installatie aan de gang kon houden, is in de meeste bedrijven al lang verstreken. Hetzelfde geldt voor de simpele onderhoudsschema's waarin in feite alleen op tijd wordt gewerkt. De achterliggende gedachte van tijdsafhankelijk onderhoud, de beruchte badkuipkromme, is door wetenschappelijk onderzoek juist meerdere malen weerlegd, zo benadrukte Van den Hout. Bijna 90% van de storingen staat juist los van de levensduur van de machine. Een logische conclusie is dan ook meer te investeren in kennis van de actuele conditie van machines. Bijzonder interessant was het overzicht dat Van den Hout gaf van nieuwe technieken voor het vergaren van informatie over de conditie van machines.

Inspectie
Een Amerikaanse ontwikkeling die Van den Hout aantipte, was die van de mechanische thermografie. Op grond van de warmte die ontstaat rond scheuren, breuklijnen en overbelaste lagers geeft deze fotografische techniek met kleuren snel en gemakkelijk dergelijke zwakke punten aan. Met name koppelingen, isolatiemateriaal,
V-snaren en warmtewisselaars laten zich zo makkelijk inspecteren. Uiteraard betreft het steeds een momentopnamen, maar deze techniek voegt duidelijk iets toe, vooral op plaatsen die gevaarlijk of moeilijk toegankelijk zijn.
Een vorm van continue inspectie levert de in-line olieanalyse. Met een sensor kan zowel smeerolie als hydrauliekolie hiermee gecontroleerd worden op viscositeit, zuurgraad en, voor de hydrauliek heel belangrijk, op vervuiling. Ultrasoon onderzoek is natuurlijk al langer bekend, maar ook hier staan de ontwikkelingen niet stil. Een voorbeeld is de band voor buisdiktemeting die gelegd wordt op een plaats met een mogelijk verhoogd risico. De band kan worden aangesloten op een veldbussysteem en geeft op die manier via het netwerk continu informatie over de conditie van de buis. Een interessant voorbeeld van ultrasoon onderzoek gaf Sonovation. Drukvaten en leidingwerk in de (petro)chemie lenen zich bij uitstek voor ultrasoon onderzoek. Met de Time of Flight Diffraction-techniek van Sonsvation kunnen lasnaden worden onderzocht. De structuur van de lasnaad wordt op een videoscherm in beeld gebracht. De waarde van regelmatige inspectie werd eveneens benadrukt in de lezing van Jos Lange van Vecom. Wat zelfs TD's soms niet weten, is dat roestvaststaal vatbaar is voor corrosie door oxides. Met name in zwembaden kunnen hierdoor gevaarlijke situaties ontstaan. Behandelen door beitsen of keramisch parelen biedt hiervoor een oplossing.